HISTORIA
FOSFAN S.A. jest obecnie jednym z najprężniej działających na rynku producentów wieloskładnikowych nawozów rolniczych i ogrodniczych. Nowa marka firmy, jaką jest „Port Nad Odrą", obejmująca usługi przeładunkowe i magazynowe skutecznie konkuruje na rynku przeładunków regionalnych i krajowych.
Korzenie firmy sięgają jednak XIX w., kiedy to dzięki badaniom nad odżywianiem roślin prowadzonym przez Justusa von Liebiga, zaczęto interesować się związkami chemicznymi mogącymi pomóc rolnikom w zwiększaniu wydajności. Rolnictwo potrzebowało nawozów, a prężnie rozwijający się przemysł coraz większej ilości różnych chemikaliów. Na potrzeby rynku odpowiedzieli przemysłowcy w Szczecinie, gdzie powstało kilka fabryk chemicznych. Jedną z nich była utworzona w 1872 roku, jako towarzystwo akcyjne Fabryk Chemischer Produkte UNION A.G.
Miejsce pod nową fabrykę wybrane zostało idealnie - powstała na brzegu Odry, tuż obok stacji kolejowej. Dzisiaj w tym miejscu graniczą ze sobą dwie dzielnice Szczecina :Glinki i Kraśnica (wtedy wsie Glinken i Kratzwieck), dlatego też niektóre źródła jako siedzibę fabryki podają Glinki, inne Kraśnicę, a jeszcze inne pobliski Stołczyn (wtedy Stolzenhagen).
W początkowym okresie działalności UNION A.G. podstawową produkcję stanowiły nawozy, głównie superfosfat i tomasyna (mączka). Już w latach osiemdziesiątych XIX w. przedsiębiorstwo znacznie zwiększyło swoją produkcję, najpierw w 1887r. z 18 tyś. do 25 tyś. ton, by niemal potroić ją do 1890r. zakład zaczął odgrywać coraz większą rolę w życiu gospodarczym miasta, do czego przyczyniło się z pewnością sukcesywne przejmowanie mniejszych fabryk chemicznych. W latach dziewięćdziesiątych UNION A.G. podporządkowała sobie położoną w dzielnicy Grabowo dawną fabrykę Metz.
TRADYCJA
Według spisów inwentaryzacyjnych przeprowadzonych w roku 1946 fabryka była jedną wielką ruiną. Odbudowę zniszczonej UNION A.G. w Szczecinie podjęto już w sierpniu 1946 r., ale formalne przekazanie majątku zakładu w zarząd specjalnie w tym celu utworzonej Państwowej Fabryki Superfosfatu w Szczecinie, nastąpiło w dniu 23 listopada 1946 r. W 1949 r. nazwę fabryki zmieniono na Zakłady Przemysłu Fosforowego w Szczecinie, a następnie na Pomorskie Zakłady Przemysłu Fosforowego jako Przedsiębiorstwo Państwowe wyodrębnione w Szczecinie.
Na podstawie orzeczenia Ministra Przemysłu Ciężkiego z dnia 18.08.1949 r. przedsiębiorstwo UNION Fabrik Chemischer Produkte A.G., będące w zarządzie państwowym, przejęte zostało na własność państwa. Uruchomienie produkcji własnego kwasu siarkowego w kwietniu 1949 r. początkuje okres ciągłej, stabilnej pracy fabryki. Rok 1951 to kolejna zmiana nazwy, tym razem na Szczecińskie Zakłady Nawozów Fosforowych w Szczecinie. Okaże się ona najdłużej obowiązującą, jak dotychczas, nazwą w powojennej historii firmy. W 1955 r. rozpoczęto budowę oddziału granulacji, a w następnym roku oddano do eksploatacji pierwszą nitkę i wyprodukowano 31 862 tony nawozu, drugą linię produkcyjną oddano do ruchu w 1957 r. Każda z tych linii technologicznych stanowiła odrębny, niezależny ciąg technologiczny.
Obok podstawowego produktu, jakim był superfosfat prosty granulowany, wytwarzano również nawozy wzbogacane mikroelementami. W roku 1973 rozpoczyna się długa historia wytwarzania nawozów ogrodniczych. Uruchomiono wtedy instalację do produkcji nawozów ogrodniczych, dla których stworzono tak dzisiaj dobrze znaną markę FRUCTUS. Punktem zwrotnym w powojennej historii fabryki i momentem kluczowym w jej rozwoju miała być dokonana w latach 1974 - 1977 rekonstrukcja techniczna fabryki, polegająca na całkowitej zmianie technologii produkcji nawozów. Poważne wyzwanie dla fabryki stanowiła zmiana systemu gospodarczego w latach 1989 - 1990 . Spadek zapotrzebowania na nawozy, likwidacja dotychczasowego centralnego systemu dystrybucji i konieczność stworzenia własnej sieci handlowej, stawiają przed zakładem nowe zadania. Wobec nowych realiów i wymogów stawianych przez rynek, podjęto szereg działań dostosowawczych, które pozwoliły przetrwać fabryce i utrzymać zasadniczy poziom zatrudnienia załogi. Niepewne warunki gospodarowania zmusiły zakład do poszukiwania innych źródeł dochodów. Jednym ze sposobów na dywersyfikację dochodów, okazało się świadczenie usług w oparciu o własne nabrzeża portowe i infrastrukturę. W 2005 r. uruchomiono produkcję szerokiego zakresu płynnych nawozów ogrodniczych FRUCTUS, które można stosować dolistnie i doglebowo. Lata 1998 - 2005, przyniosły zmiany formalno-prawne i własnościowe w firmie. Teraz FOSFAN jest spółką akcyjną z prywatnym, całkowicie krajowym kapitałem.
